Voor- en nadelen

De vergrijzing op zich is uiteraard geen probleem. Het is een demografisch verschijnsel dat statistisch vrij goed te meten valt. Als we er een waarde aan geven is die duidelijk positief. Lang leven, niet moeten werken en indien nodig goed verzorgd worden is iets waar de mensheid heeft naar gestreefd. De betaalbaarheid van de vergrijzing (vooral pensioenen en gezondheidszorgen) is echter een economisch probleem waarvan de oplossing afhankelijk is van het aantal personen die werken (of beter: van het economisch draagvlak) en dus ook van het beleid dat daartoe leidt.1 Hieronder zal ik het eerst hebben over de nadelen of negatieve weeslagen van de vergrijzing om dan te eindigen met het positieve aspect dat de vergrijzing te bieden heeft.2

De negatieve aspecten met betrekking tot de vergrijzing van de bevolking:

De verandering in de demografische structuur van de bevolking heeft serieuze consequenties. Een eerste en meest besproken problematiek zijn de pensioenen. Het wettelijk pensioen wordt gefundeerd door het repartitiestelsel, dit wil zeggen dat de pensioenen van de huidige generatie gepensioneerden wordt gesubsidieerd door de generatie werkenden. Wanneer het aandeel van de gepensioneerden aanzienlijk vergroot, zal er bijgevolg meer druk vallen op de schouders van de actieven. Het hele systeem van de Sociale Zekerheid in België komt dus met andere woorden onder druk te staan.

Om te illustreren hoe groot de druk van de vergrijzing is op ons systeem van Sociale Zekerheid, vergelijk ik enkele grafieken met elkaar:3

I. De economische groene druk:

Omdat in Vlaanderen het aantal jongeren ongeveer in dezelfde mate afneemt als het aantal werkenden blijft de economische groene druk ongeveer constant. De druk stijgt niet boven 0,70.

Noor1.png

II. De economische roze druk: (de last van de niet-werkenden op actieve arbeidsleeftijd 20-64 jaar)

de druk stijgt niet boven 0,70.

Noor2.png

III. De zwarte druk: de druk van de werklozen op de werkenden

de zwarte druk stijgt niet boven 0,20.

Noor3.png

IV. De economische grijze druk: (de 65-plussers)

Noor4.png

Op deze grafiek kunnen we aflezen dat er een hele grote kost uitgaat naar de vergrijzende bevolking. Deze kost kan vooral gesitueerd worden op de uitgaven aan pensioenen en gezondheidszorg.

Niet enkel door de pensioenen komt ons systeem van Sociale Zekerheid onder druk te staan, een andere bijkomende last is namelijk de financiering van de gezondheidszorg, die met de stijgende leeftijd van de bevolking onvermijdelijk zal toenemen in omvang. Zeker wanneer men in ogenschouw neemt dat de gemiddelde levensverwachting vermoedelijk zal toenemen van 75,06 jaar in 2000 tot 83,90 jaar in 2050 voor mannen, en van 81,53 jaar in 2000 en 88,88 jaar in 2050.

De lasten die de vergrijzing op de maatschappij legt, zijn dus vooral in het kamp van de pensioenen en de gezondheidszorg te situeren. Het is een verhaal dat meerzijdig valt te benaderen. Niet de pensioenen zijn het probleem, wel zal de financieringsbasis van het pensioensysteem zal slinken. Ook de gezondheidszorg, zal een financieringsprobleem kennen.

De positieve aspecten met betrekking tot de vergrijzing van de bevolking:4

Naast de hierboven vermelde negatieve effecten die de vergrijzing heeft op de maatschappij en de samenleving, zijn er ook tal van voordelen die voortvloeien uit het feit dat er meer ouderen zijn. Hieronder som ik een aantal van deze voordelen op:

  • Ouderen staan veelal in voor de zorg van familieleden of vrienden. Ze doen met andere woorden vaak aan mantelzorg
  • De grootouders zorgen vaak voor opvang van de kleinkinderen
  • Ouderen bezitten veel culturele rijkdom die ze met anderen kunnen delen
  • Vrijwilligerswerk wordt voornamelijk verricht door ouderen die op pensioen zijn, maar toch nog bereid zijn een handje toe te steken waar nodig
  • Ouderen hebben veel levenservaring waarop anderen beroep kunnen doen
  • Ze fungeren als vertrouwenspersonen die gepaste adviezen en raad kunnen geven
Unless otherwise stated, the content of this page is licensed under Creative Commons Attribution-ShareAlike 3.0 License